Fotoreportage  Aberfeldy 

Even buiten het gelijknamige dorp staan de oude gebouwen van de Aberfeldy distilleerderij die in 1896 werd gebouwd en in 1898 operationeel werd. Er is een ruime parkeerplaats voor The House of Dewars Experience.

Vanaf de parkeerplaats links een wat industrieel ogend deel van de distilleerderij en rechts de oude warehouses.

De oude warehouses zijn tegenwoordig nauwelijks meer in gebruik voor opslag van vaten. Alle productie wordt afgevoerd per tankwagen en rijpt in de omgeving van Glasgow. De leiding die in het 1 na laatste gebouw naar binnen gaat komt wel rechtstreeks vanaf de distilleerderij en speelt straks een kleine rol aan het einde van de tour. 

De oude kiln heeft als nieuwe bestemming een museumfunctie. Bij de ingang van het visitor centre prijkt Home of Dewars op de vaten. De output van Aberfeldy whisky is dan ook sinds de oprichting van de distilleerderij al bestemd voor dit blended whiskymerk en ook niet los te zien van de familie Dewar.

De entree is meteen de shop en die is voorzien van een bar en een koffieruimte waar prima koffie met gebak wordt geserveerd. Als we naar binnen gaan voor de tour krijgen we eerst 20 minuten de tijd om rond te lopen in het museum. We zijn zogenaamd in het huis, bibliotheek en werkruimte van dhr. Dewar. Je mag de laatjes van de bibliotheek ook open trekken voor nog meer historische informatie.

John Dewar werd geboren in 1805 op een boerderij vlakbij de huidige distilleerderij. In 1828 kwam hij via zijn oom in de wine en spirits handel werken. In 1848 opende hij zijn eigen winkel in Perth, waar hij goede naam maakte met zijn zelf geproduceerde blends van whisky. Al snel was er landelijk vraag naar Dewar's whisky.  

De comfortable fauteuils bij de open haard en een replica van de gevel van de eerste winkel van John Dewar in Perth.

Een jaar voor John's dood in 1880 kwam zijn zoon John Alexander Dewar in het bedrijf en vijf jaar later werd John Alexander's broer Thomas partner. De rolverdeling tussen de broers werkte perfect. John Alexander hield zich vooral bezig met de productie, blending en botteling in Schotland en zijn broer Thomas bleek uitermate geschikt voor het zakelijk deel zoals sales, export en reclame.

De blending en botteling operatie bleef in Perth en Thomas ging met de sales en export naar het Dewar house in London. Thomas was een succesvol zakenman. Hij ging bijvoorbeeld 2 jaar op wereldreis en kwam terug met 32 agentschappen in 26 verschillende landen. De eerste export naar de president van de USA was in 1891 en in 1893 kreeg Dewar's whisky een Royal warrant. In 1897 bracht Dewar's al de eerste whisky reclamefilm uit; dit is slechts 2 jaar na de introductie van de cinematograaf door de gebroeders Lumiere in Parijs! Dit wierp allemaal wel vruchten af want Dewar's' werd de best verkochte Schotse blended whisky in de USA en nummer 8 op de lijst van best verkochte blends wereldwijd (bron: Schotse Malt Whisky door Robin Brilleman uit 2005). De flesjes in de vitrine kast zijn van links naar rechts een whisky uit 1912, een botteling van White Label uit de jaren 40 en een rum uit 1947.

In deze tijdlijn is te zien dat de Aberfeldy distilleerderij in 1898 operationeel werd. Het doel van Aberfeldy was eigen malt whisky te produceren die gebruikt kon worden in de groeiende vraag naar Dewar's blended whisky. In 1899 werd Dewar's White Label geintroduceerd. In 1915 fuseerde John Dewar & Sons met een andere blender en werd James Buchanan & Company de bedrijfsnaam. In 1925 ging Dewar-Buchanan met de blender John Walker & Son op in DCL (Distillers Company Limited). DCL werd in 1992 United Distillers, een voorloper van Diageo plc in 1998.
Om te voorkomen dat er bij de vorming van Diageo plc in 1998 een monopoliepositie zou ontstaan, moesten er van de rechter een aantal distilleerderijen en merken worden verkocht. Zodoende werd Bacardi Ltd. in 1998 eigenaar van onder andere de Aberfeldy distilleerderij en het merk Dewar's. In 2000 ging het educatieve bezoekerscentrum Dewar's World of Whisky open; nu Home of Dewars. 

De Aberfeldy distilleerderij werd een aantal keren gemoderniseerd. In 1960 kwamen er nieuwe stills met gemechaniseerde kolentoevoer.
In 1972 en 1973 werd er een nieuw stillhouse gebouwd en kwamen er twee stills bij. Alle 4 de stills kregen stoomverwarming en het aantal washbacks verdubbelde van 4 naar 8. Ook de moutvloeren verdwenen in de jaren 70 en de gemoute gerst kwam voortaan uit maltfabrieken (Simpson). Anno 2026 zijn er nog 2 RVS washbacks bijgekomen.  

Aberfeldy als single malt whisky was in het begin uitsluitend via onafhankelijke bottelaars zoals Gordon and MacPhail te koop. In het museum staat de eerste 15 jaar oude single malt editie uitgebracht door eigenaar DCL gedurende de jaren 80 op 43% ABV. Deze vroege DCL edities bevatten dus nog whisky uit het kolengestookte tijdperk en gemaakt van mout uit de eigen malting. Zou leuk zijn om die ooit eens te kunen proeven.
De tweede 15 jaar oude single malt versie werd op 43% ABV door eigenaar United Distillers in de Flora en Fauna reeks op de markt gebracht van 1991 tot 1998. Deze bottelingen zijn al van na de verbouwing.

Sinds de overname door Bacardi wordt Aberfeldy single malt gebotteld op een leeftijd van 12 jaar en (helaas) 40% ABV. De linkerfles (gebotteld van 1999 tot 2005) was Nico's eerste kennismaking met Aberfeldy. Van de botteling die van 2005 tot 2014 op de markt kwam heeft hij nooit een fles gekocht en werd slechts 1 keer geproefd met exact dezelfde score als de oude botteling.

De huidige botteling van 12 jaar met het zwarte label is onderdeel van een bredere range leeftijden en zullen we te proeven krijgen na de tour. Na al deze wijsheid in het fraaie museum komt de vrolijke tour guide ons ophalen en krijgen we een uitgebreide rondleiding door de distilleerderij. Voor foto's verwijst hij ons naar de website waar inderdaad een mooie galerij foto's te vinden is:

Een antieke Porteus Malt Mill doet al vele decennia trouwe dienst en is nog nooit stuk gegaan. De gemalen gerst gaat vervolgens naar de mash tun.

De mash tun wordt gevuld met grist en water uit de Pitillie bron. Volgens de tour guide maakt het water dat distilleerderijen gebruiken geen enkel verschil in de smaak...behalve hun water dan, want dat bevat spoortjes goud omdat dichtbij de enige actieve goudmijn van Schotland is. De mijn was oorspronkelijk van de Marquis of Breadalbane en sinds 2007 door Alba Mineral Resources. Het goud is een feit dat als running gag regelmatig terug komt tijdens de rondleiding. De wort uit de mash tun gaat naar de washbacks en aan het restant in de mash tun wordt nogmaals water toegevoegd op een hogere temperatuur om zoveel mogelijk suiker uit de gerst te halen. Ook deze wort gaat naar de washback. De derde vulling met nog heter water wordt bewaard en is bij de volgende batch het eerste water dat op de grist gaat.

Vergisting van de wort vind plaats in de larikshouten washbacks van 33.500 liter. De fermentatietijd is 65-85 uur, wat langer is dan gemiddeld in de industrie. Dit geeft een wat zoeter en fruitiger wash. Sinds een paar jaar staan er buiten nog 2 roestvrij stalen washbacks.

Twee wash stills van 16.600 liter en twee spirit stills van 15.121 liter produceren ongeveer 2.7 miljoen liter new make spirit per jaar. Dit rijpt in Glasgow tot "the Gold Standard".

We gaan naar buiten en lopen naar het vroegere warehouse waar de leiding vanaf de distilleerderij nu naar binnen loopt. Door een verlichte boog wandel je naar een blending vat, waaruit eventueel vaten gevuld kunnen worden. Het is niet duidelijk of dit daadwerkeljk nog af en toe gebeurd of dat dit slechts voor de show is. We krijgen een mooi verhaal te zien en horen van de vrouwelijke master blender: Stephanie Macleod. Aberfeldy laat hun whisky na het blenden van verschillende vaten nogmaals 3-6 maanden in vaten rijpen (marrying). Dewar's Signature blend krijgt 2 jaar marrying.

In het naastgelegen vroegere warehouse is een proeverij ruimte gemaakt. Inbegrepen bij de prijs van de tour is het proeven van een Aberfeldy 12yo single malt en een Dewars 18 yo blended whisky. De omschrijving op het plankje klopt redelijk met de waarneming van de gasten. Het zijn allebei zeer toegankelijke, zoete en fruitige whisky. De nieuwe 12 jaar oude versie scoort weer 79 punten en Nico heeft tot zijn eigen verbazing een duidelijke voorkeur voor de Dewar's blend die gewoon wat spannender is qua samenstelling en 83 punten scoort. Maar gelukkig heeft Nico een extra lintje om, want voor 10 pond extra krijg je nog een bijzondere oudere en exclusieve whisky te proeven:

Aberfeldy 21Y, 54.2%, Exceptional Cask series, finished in Pauillac Red wine casks, finishing casks no. 3149, 3150, 3156, small batch limited edition, bottled 2023, 810 bottles.
Een prachtige editie en eindelijk ook op vatsterkte! Neus: floraal (rozen), kersen, menthol, groene tonen (varens). Smaak: prikkelend en zoet. Kersen, aardbei, walnoot, mooie houtsmaak. De rode wijn geeft in dit geval een fijne boost aan het toch al zoete en fruitige karakter van Aberfeldy. Eindelijk genieten tot en met de mooie sappige houtafdronk waarin het rode fruit dominant aanwezig blijft. Met een prijskaartje van 190 pond neem ik hem niet mee, maar het is wel de beste Aberfeldy die ik tot nu toe heb mogen proeven.

Het was een leerzame ervaring in het fraai ingerichte museum en ook een leuke distilleerderij.